Atiku ya yi Tambaya Kan Rashin Zuwa UNGA a Karo na Uku da Tinubu ya yi, ya Nemi Karin Bayani
Tsohon Mataimakin Shugaban Kasa Atiku Abubakar ya nemi bayani daga Shugaba Bola Tinubu game da shawararsa ta rashin halartar Babban Taron Majalisar Dinkin Duniya a karo na uku a jere, yana mai tambayar ko mu’amalar da Shugaban ya yi da hukumomin Amurka a baya ta yi tasiri ga rashin halartar taron diflomasiyya da ya yi akai-akai.
A ranar Lahadi ne Fadar Shugaban Kasa ta tabbatar da cewa Tinubu ba zai halarci Babban Taron Majalisar Dinkin Duniya karo na 81 da za a yi a birnin New York ba, inda ta umarci Mataimakin Shugaban Kasa Kashim Shettima ya jagoranci tawagar Najeriya.
Ana sa ran Shettima zai gabatar da sanarwar ƙasa ta Najeriya tare da halartar manyan tarurruka da kuma tattaunawa tsakanin shugabannin ƙasashen waje, ƙungiyoyin ƙasa da ƙasa da abokan hulɗa na ci gaba a lokacin makon UNGA.
Da yake mayar da martani a cikin wata sanarwa da Babban Mataimaki na Musamman kan Harkokin Sadarwa na Jama’a, Phrank Shaibu ya fitar, Atiku ya ce Tinubu ya rasa taron UNGA na 79 a 2024, na 80 a 2025 da kuma taron 81 da ake ci gaba da gudanarwa a 2026.
Ya yi jayayya cewa duk da cewa Mataimakin Shugaban Kasa zai iya wakiltar Najeriya yadda ya kamata, rashin halartar taron shugaban kasa akai-akai ba zai iya maye gurbin ikon kai tsaye da kuma bayyanar Shugaban kasa a manyan mukamai na diflomasiyya ba.
A cewarsa, UNGA tana bai wa shugabannin ƙasa damar ci gaba da muradun ƙasashensu ta hanyar tarurrukan ƙasashen biyu, tattaunawar saka hannun jari, tattaunawar cinikayya, haɗin gwiwa kan ci gaba da shawarwari kan batutuwan tsaro da tattalin arziki na duniya.
“Rashin halartar shugaban ƙasa a duniya yana da sakamako,” in ji Atiku, yana mai jayayya cewa sakamakon zai iya shafar talakawan ‘yan Najeriya ta hanyar rage damarmakin saka hannun jari, ƙarancin ayyukan yi da kuma ƙaruwar matsin tattalin arziki.
Atiku ya kuma yi tambaya game da rahotannin da ke cewa Wakilin Najeriya na Dindindin a Majalisar Dinkin Duniya, Ambasada Jimoh Ibrahim, ya yi shiri domin Tinubu ya zauna kusa da Shugaban Amurka Donald Trump a lokacin Babban Taron.
“An tabbatar da kujerar, amma Shugaban ya ɓace,” in ji shi.
Ibrahim ya bayyana a baya a watan Yuli cewa Tinubu yana shirin halartar taron UNGA karo na 81 kuma an shirya shugaban Najeriya ya zauna kusa da Trump. Daga baya Fadar Shugaban Kasa ta tabbatar a ranar Lahadi cewa Shettima ne zai jagoranci tawagar Najeriya.
Read Also:
Tsohon Mataimakin Shugaban ya ƙara yin tambaya game da rahotannin da suka shafi zargin kashe har dala miliyan 9 ga masu fafutukar kare haƙƙin jama’a na Amurka da gwamnatin Tinubu ta yi, yana mai tambayar ko menene amfanin da Najeriya ta samu daga kashe kuɗin yayin da Shugaban ya sha yin watsi da Amurka.
Ya kuma yi tambayoyi game da tarihin shari’ar Tinubu a Amurka, inda ya ambaci shari’ar kwace kadarorinsa a shekarar 1993 a Kotun Gundumar Amurka ta Gundumar Arewa ta Illinois.
Atiku ya yi nuni ga takardu da suka shafi shari’ar kuma ya yi zargin cewa kudaden da aka ajiye a asusun da ke da alaƙa da Tinubu da kamfanonin da ke da alaƙa da shi suna da alaƙa da fataucin miyagun ƙwayoyi da kuma halatta kudaden haram. Ya ce daga ƙarshe shari’ar ta kai ga kwace kimanin dala 460,000 ga gwamnatin Amurka.
Duk da haka, Atiku ya yarda cewa ba yana ikirarin cewa an hana Tinubu shiga Amurka bisa doka ba.
“Ba ma ikirarin cewa an haramta wa Tinubu shiga Amurka bisa doka ba,” in ji shi, yayin da yake tambayar ko rashin halartar Shugaban kasa a UNGA akai-akai yana da alaƙa da shari’ar Amurka ta tarihi.
Atiku ya ce ‘yan Najeriya suna da ‘yancin tambaya ko shawarar Shugaban kasa na kin halartar taron UNGA tana da alaƙa da batun.
Ya kuma yi tambaya kan muhimman abubuwan da gwamnati ke bai wa manufofin ƙasashen waje, inda ya kwatanta yadda aka yi ta kai hari ga sojojin da aka ruwaito a Jamhuriyar Benin bayan yunkurin juyin mulki na Disamba 2025 tare da rashin halartar Shugaban ƙasa a dandalin Majalisar Dinkin Duniya.
“Najeriya za ta iya nuna karfin soja a kan iyakarta, duk da haka shugabanta bai iya nuna muryar Najeriya daga kujerarta a Majalisar Dinkin Duniya ba,” in ji shi.
Saboda haka Atiku ya yi kira ga Fadar Shugaban Kasa da ta fayyace ko Tinubu yana da ‘yancin yin tafiya zuwa Amurka tare da bayyana dalilan da suka sa ya ci gaba da rashin halartar taron diflomasiyya na shekara-shekara.
“Najeriya ta fi Bola girma. Tasirin diflomasiyya, muradun tattalin arziki da kuma suna na ƙasashen duniya bai kamata a yi amfani da shi a matsayin kayan Tinubu na Amurka ba,” in ji shi.
A halin yanzu, wakilin Najeriya na dindindin a Majalisar Dinkin Duniya, Jimoh Ibrahim, ya kare wakilcin kasar a taron UNGA karo na 81, yana mai cewa har yanzu tawagar da Shettima ke jagoranta ta wakilci Najeriya yadda ya kamata.
Ibrahim ya ce sama da kashi 60 cikin 100 na masu jawabi da aka lissafa a zaman suna wakiltar mataimakan shugabanni ko ministocin harkokin waje kuma ya jaddada cewa ba sabon abu ba ne ga ƙasashe su wakilci wakilai lokacin da shugabanninsu ba za su iya halarta ba.
Ya kuma ce Najeriya za ta ci gaba da riƙe matsayinta na musamman a Babban Taron Majalisar Dinkin Duniya kuma za ta ci gaba da shiga cikin harkokin diflomasiyya da suka shafi zaman.
An shirya gudanar da babban taron muhawara na UNGA karo na 81 tsakanin 22-28 ga Satumba, 2026, karkashin taken, “Maido da Amincewa, Gudanar da Sauyi: Majalisar Dinkin Duniya da ke isar da sako ga kowa.”
