Darakta Janar na NITDA ya yi Kira da a Hada Hannu Kan Tsarin AI a Taron Manyan Shugabanni
Darakta Janar na Hukumar Ci Gaban Fasahar Bayanai ta Kasa (NITDA), Kashifu Inuwa, ya yi kira ga shugabannin duniya da su rungumi tsarin da ya fi hada kan masu amfani da fasahar zamani (AI), yana mai jaddada cewa fasahohin zamani da ke tasowa dole ne su fadada karfin dan adam maimakon zurfafa rashin daidaiton da ake da shi a yanzu.
Inuwa ya yi wannan kiran ne yayin da yake jawabi a wani babban taron tattaunawa na duniya kan fasaha, kirkire-kirkire da harkokin zamantakewa a matsayin abubuwan da ke haifar da ci gaba mai dorewa da kuma hada kan jama’a. Zaman ya kunshi fitattun shugabannin duniya, ciki har da Shugaban Zaman Majalisar Dinkin Duniya na 81, Dr. Khalilur Rahman; Shugaban Timor-Leste kuma wanda ya lashe kyautar Nobel Peace, José Ramos-Horta; Firayim Ministan Bhutan, Dasho Tshering Tobgay; Ministan Ci Gaba da Taimakon Jama’a na Brazil, Wellington Dias; da kuma Ministan Jiha na Pakistan kuma Shugaban Hukumar Kula da Kadarorin Intanet, Bilal Bin Saqib, MBE.
Haka kuma akwai Farfesa Muhammad Yunus, wanda ya lashe kyautar zaman lafiya ta Nobel ta 2006, wanda ya kafa Grameen Bank kuma Shugaban Kwamitin Duniya kan Kasuwancin zamantakewa don Manufofin Ci Gaba Mai Dorewa.
AI Mai Haɗaka Dole ne Ya Ba da Wakilci, Samun Dama da Hukuma
Da yake gabatar da jawabinsa na farko, Inuwa ya ce tattaunawa ta duniya kan fasahar kere-kere (AI) dole ne ta canza daga fadada hanyoyin samun dama zuwa fasaha zuwa tsarin gine-gine da suka dogara da wakilci, samun dama da kuma gudanar da ayyuka.
Ya yi jayayya cewa AI mai haɗaka dole ne ya nuna harsuna, al’adu, mahallin da dabi’un mutanen da aka tsara don yi wa hidima, yayin da yake ƙarfafa ‘yan ƙasa su fahimta, tsara da kuma samo ƙima daga tsarin AI.
“Cikakkiyar AI mai haɗaka tana buƙatar wakilci da samun dama – kuma samun dama dole ne ya zama yana nufin hukuma, ba kawai amfani ba,” in ji shi.
Ta hanyar amfani da noma a matsayin misali, shugaban NITDA ya bayyana cewa AI na iya sauya rayuwar manoma masu ƙarancin damar samun jagorar ƙwararru ta hanyar sanya taimakon ƙwararru a hannunsu. Ya ce mataimakin noma mai ƙarfin AI zai iya taimaka wa manoma su fahimci yanayin yanayi, fahimtar yanayin ƙasa, gano ƙalubalen amfanin gona da kuma haɗuwa da kasuwanni.
Ya ƙara da cewa, “Alƙawarin AI ba wai kowane ɗan Najeriya ne ya zama ƙwararre a fannin AI ba ne. A’a, AI za ta iya sanya ƙwarewa a hannun kowane ɗan Najeriya,” in ji shi.
Tsarin Ginshiƙai Huɗu na Najeriya don Makomar AI Mai Haɗaka
Read Also:
Inuwa ya bayyana ginshiƙai guda huɗu na dabarun Najeriya na tsarin halittu masu haɗaka da AI: Haɗa, Ƙwarewa, Lissafi da Ƙirƙira.
Ya yi nuni da shirye-shiryen gwamnati da nufin fadada hanyoyin sadarwa na zamani, karfafa dabarun zamani da fasaha, gina karfin girgije da fasahar zamani, da kuma baiwa ‘yan kasuwa damar samar da mafita ga kalubalen kasa.
Dangane da ikon mallakar fasahar zamani, ya fayyace cewa manufar Najeriya ba wai warewar fasaha ba ce, amma ikon tabbatar da cewa tsarin AI ya fahimci bayanai, mahallin da kuma wasu muhimman abubuwa na Najeriya, yana aiki a cikin dokokin Najeriya da kuma nuna al’adun kasar da dabi’unta – yayin da yake ci gaba da kasancewa a bude ga kawance da saka hannun jari na kasa da kasa.
Nauyin da Aka Raba Don Tsarin Halittu Mai Inganci na AI
Shugaban NITDA ya yi kira da a dauki nauyin da ya rataya a wuyan gwamnatoci, kamfanonin fasaha da ‘yan kasa wajen tsara tsarin AI na duniya. Ya ce dole ne gwamnatoci su samar da ababen more rayuwa, bayyana manufofi da kuma tabbatar da dokoki yayin da suke kare ‘yan kasa.
Ya yi kira ga kamfanonin fasaha na duniya da su wuce sayar da fasaha ga Afirka, maimakon haka su “gina tare da Afirka”, ta hanyar zuba jari a fannin kayayyakin more rayuwa na kwamfuta, canja wurin ilimi, haɓaka hazikai, bayanai da harsunan Afirka, da haɗin gwiwa da masu ƙirƙira da masu bincike na gida.
Inuwa ya ƙarfafa matasa su ɗauki AI a matsayin kayan aiki don haɓaka ƙarfinsu da ƙirƙirar sabbin damammaki, amma ya yi gargaɗin cewa ƙarin dogaro ga AI ba zai rage alhakin ɗan adam ba – musamman a fannin kiwon lafiya, abubuwan more rayuwa, haƙƙoƙi da ayyukan jama’a.
“Za mu iya tura ayyuka ga na’urori. Ba za mu iya tura alhakin ba,” in ji shi.
AI Ya Kamata Ya Buɗe Damar Dan Adam — Ba Kawai Fasahar Inji Ba
Inuwa ya ƙalubalanci masu tsara manufofi da masu ƙirƙira su yi la’akari da muhimman tambayoyi guda biyu yayin haɓaka tsarin AI: wa ke wakilta a cikin bayanan sirri da ake ƙirƙira, kuma wa ke da hukumar da za ta tsara da kuma amfana daga wannan bayanan sirrin?
Ya ce ainihin ma’aunin nasara a zamanin AI ya kamata ya zama ikonta na inganta rayuwar ɗan adam.
“Babban nasarar da aka samu a zamanin AI ba ya kamata ya zama cewa mun ƙirƙiri injuna masu iya yin amfani da hankali na musamman ba. Ya kamata mu yi amfani da wannan basirar don buɗe damar ɗan adam ta musamman – ga kowa.”
Ta hanyar NITDA, ya ce Najeriya za ta ci gaba da bin tsarin AI inda wakilci ke haifar da dacewa, samun dama yana samar da damammaki da kuma ikon hukuma na ba wa ‘yan ƙasa damar zama masu ƙirƙira maimakon kawai masu amfani da tattalin arzikin AI mai tasowa.
