Ma’aikatar Kuɗi ta yi Takaddama Kan Kashi 124% na Riba da Kuɗin Shiga na H1 2026
Ma’aikatar Kudi ta Tarayya ta yi jayayya kan ikirarin cewa biyan riba na Gwamnatin Tarayya ya kai kashi 124 cikin 100 na kudaden shiga a rabin farko na shekarar 2026, inda ta bayyana adadin a matsayin abin da ba daidai ba saboda bambance-bambancen da ke tsakanin basussuka da lissafin kudaden shiga.
A cikin wata sanarwa da aka fitar a Abuja a ranar Lahadi, 18 ga Oktoba, 2026, ma’aikatar ta ce lissafin da aka ambata a cikin sharhin jama’a na baya-bayan nan, bisa ga Sabunta Ci gaban Najeriya na Bankin Duniya na Oktoba 2026, ya kwatanta biyan riba wanda ya haɗa da wajibai da aka biya a madadin sauran matakan gwamnati tare da kudaden shiga na tarayya kawai.
Ta kuma yi jayayya cewa alkaluman kudaden shiga sun cire kudaden shiga masu zaman kansu da hukumomin gwamnati da kamfanoni ke samu amma ba a mayar da su ga Ma’aikatar Baitulmalin ba tukuna.
A cewar ma’aikatar, lokacin biyan haraji na doka shi ma yana nufin cewa kudaden shiga na gwamnati yawanci sun fi yawa a rabin shekara na biyu, wanda hakan ya sanya alkaluman rabin shekara ba su cika ba na matsayin kasafin kudin kasar.
Ma’aikatar ta buga misali da alkaluman shekarar 2025, inda ta bayyana cewa rabon riba da kudaden shiga ya kai kashi 156 cikin 100 a rabin farko na wannan shekarar, yayin da rabon bashin shekara-shekara-da-samun kudin shiga ya fadi kasa da kashi 60 cikin 100, idan aka kwatanta da kashi 97 cikin 100 kafin gyare-gyaren.
Read Also:
Da take bayar da kwatancen shekara-shekara, ma’aikatar ta ce kudaden shiga na tarayya sun karu da kashi 72 cikin 100, daga ₦ tiriliyan 3.6 a rabin farko na shekarar 2025 zuwa ₦ tiriliyan 6.2 a daidai lokacin shekarar 2026.
Duk da haka, biyan riba ya karu da kashi 38 cikin 100, daga ₦ tiriliyan 5.6 zuwa ₦ tiriliyan 7.7 a cikin wannan lokacin.
Ta ce bambancin da ke tsakanin biyan riba da kudaden shiga ya ragu daga ₦ tiriliyan 2 zuwa ₦ tiriliyan 1.5, yayin da rabon riba tsakanin riba da kudaden shiga ya ragu da maki 32, daga kashi 156 zuwa kashi 124.
Ma’aikatar ta danganta sauye-sauyen ga ci gaba da gyare-gyaren kasafin kuɗi, tana mai jayayya cewa alkaluman sun nuna cewa kudaden shiga suna ƙaruwa da sauri fiye da farashin riba.
Ya kuma ci gaba da cewa ya kamata a tantance dorewar bashi ta amfani da alkaluman cikakken shekara maimakon daukar hoto na watanni shida.
Da take ambaton rahoton Bankin Duniya, ma’aikatar ta ce hasashen da Najeriya ke yi na biyan basussukan shekara-shekara, wanda ya shafi riba da kuma biyan manyan basussukan, ya kai kashi 46 cikin 100 na kudaden shiga na shekarar 2026.
Dangane da rancen gwamnati, ma’aikatar ta ce duk wani rancen da Gwamnatin Tarayya ta bayar yana cikin iyakokin da Majalisar Dokoki ta Kasa ta amince da su a karkashin Dokar Kasafin Kudi ta 2026 da kuma shirin rancen da aka amince da shi.
Ta ƙara da cewa ayyukan lamuni sun bi Dokar Nauyin Kuɗi ta 2007 da Dokar Ofishin Gudanar da Bashi ta 2003, inda ta lura cewa Ofishin Gudanar da Bashi ne ke buga bayanan lamuni akai-akai.
Ma’aikatar ta ce ta yi maraba da binciken da ake yi kan harkokin kuɗaɗen gwamnati, amma ta yi kira ga masu sharhi da masu sharhi da su kwatanta alkaluman da suka shafi matakin gwamnati iri ɗaya, su yi la’akari da mahallin tattara kudaden shiga, sannan su nemi ƙarin bayani inda bayanai ba su da tabbas.
