Yadda Gyara ya Ceci Najeriya Daga Hauhawar Farashin Kayayyaki da Kashi 1,000% – Oyedele
Ministan Kudi da kuma Ministan Tattalin Arziki, Taiwo Oyedele, ya yi ikirarin cewa da Najeriya ta ga hauhawar farashin kayayyaki ya kai kashi 1,000 idan gwamnatin Shugaba Bola Tinubu ba ta gabatar da gagarumin gyare-gyare a fannin tattalin arziki ba, ciki har da cire tallafin mai da kuma sauya kasuwar musayar kudaden waje.
Oyedele ya yi wannan ikirarin ne a ranar Talata yayin taron Akanta na shekara-shekara karo na 56 na Cibiyar Akanta Masu Zaman Kanta ta Najeriya da aka gudanar a Abuja, inda ya kare manufofin tattalin arzikin gwamnati duk da wahalar da gidaje da ‘yan kasuwa ke fuskanta.
Ya ce, “Da ace wannan gyara bai faru ba, mata da maza, a yau, da kun yi magana game da hauhawar farashin kayayyaki a cikin dubun-dubatar kashi.”
Oyedele ya yi jayayya cewa Najeriya ta riga ta fuskanci mummunan rikicin tattalin arziki kafin gyare-gyaren, yana mai cewa karancin musayar kudaden waje, dimbin kudaden shiga da kuma amfani da man fetur a nan gaba don samar da tallafin mai.
A cewarsa, buga kimanin Naira tiriliyan 30 ya taimaka sosai wajen matsin lamba kan hauhawar farashin kayayyaki da har yanzu ke addabar ‘yan Najeriya.
“Mun buga Naira mai yawa. An buga Naira tiriliyan da yawa. Hauhawar farashin da muke fama da ita a yau, dalilin da ya sa burodinku ya fi tsada, shine Naira tiriliyan 30 da ke bayyana,” in ji shi.
Oyedele ya bayyana cewa sakamakon hauhawar farashin kayayyaki da ke tattare da yawan samar da kuɗi ba abu ne da ke faruwa nan take ba, ya kara da cewa gwamnatin da ke kan mulki ta dauki matakin magance raunin da ke tattare da hakan.
Ya amince da hauhawar farashin rayuwa amma ya dage cewa mafita ita ce a kara kudin shiga na gida maimakon rage farashin ta hanyar amfani da fasahar zamani.
“Muna yin duk mai yiwuwa wajen kara kudin shigar ‘yan Najeriya cikin sauri fiye da hauhawar farashin kayayyaki,” in ji shi.
Read Also:
Ya kuma bayyana cewa Gwamnatin Tarayya ta kashe ninki biyu na adadin da aka adana daga cire tallafin mai kan gyaran albashi da kuma bayar da kyaututtukan albashi, duk da cewa bai bayar da ainihin adadin da aka kashe ba.
“Gwamnatin tarayya ta kashe ninki biyu na abin da aka adana daga tallafin albashi,” in ji Oyedele.
Da yake amsa tambayoyi game da gaskiya a cikin canja wurin kuɗi, Oyedele ya ce gwamnati ta inganta tantance masu cin gajiyar ta hanyar tsarin Lambar Shaida ta Ƙasa, yana mai ƙara da cewa Bankin Duniya ya amince da ci gaba wajen isa ga gidaje masu rauni.
Ya yi watsi da buƙatar wallafa bayanan sirri na waɗanda suka amfana, yana mai jayayya cewa yin hakan zai iya ɓata musu mutunci.
Ministan ya kuma bayyana cewa Gwamnatin Tarayya ta kammala binciken asusunta na shekarar 2022 kwanan nan, inda ta yi alƙawarin sabunta asusun da ba su da su kafin kwata na farko na shekarar 2027.
Ya ce za a buga asusun da aka tantance daga baya cikin watanni shida bayan ƙarshen kowace shekarar kuɗi.
Da yake jawabi a wurin taron, gwamnan jihar Legas, Babajide Sanwo-Olu, ya goyi bayan gyare-gyaren da gwamnatin tarayya ta yi, yana mai cewa cire tallafin mai da kuma hada farashin musayar kudi ya kara karfafa harkokin kudi na gwamnati duk da mummunan sakamakon da suka haifar.
Sanwo-Olu ya ambaci alkaluman da suka nuna cewa tattalin arzikin Najeriya ya karu da kashi 4.43 cikin 100 a kwata na biyu na 2026, yayin da hauhawar farashin kayayyaki ya ragu zuwa kashi 14.63 cikin 100 a watan Satumba.
Ya kara da cewa jimillar kudaden da aka ajiye a waje sun kai dala biliyan 54.93 a karshen watan Satumba, yayin da tattalin arzikin kasar da ba na mai ba ya karu da kashi 4.31%.
A cewar gwamnan, rabon asusun tarayya ya karu daga Naira tiriliyan 10 a shekarar 2023 zuwa Naira tiriliyan 21.9 a shekarar 2025, inda aka raba sama da Naira tiriliyan 20 a cikin watanni tara na farko na shekarar 2026.
Ya kuma ce tara kudaden shiga ya kai Naira tiriliyan 21.6 a rabin farko na shekarar 2026, wanda ya nuna karuwar kashi 49 cikin 100 a daidai lokacin shekarar 2025.
Dangane da harkokin kuɗi na Jihar Legas, Sanwo-Olu ya bayyana cewa kudaden shiga da aka samu a cikin gida sun kai kimanin Naira tiriliyan 1.2 a farkon rabin shekarar 2026, idan aka kwatanta da Naira biliyan 816 a cikin shekarar 2023 da Naira tiriliyan 1.26 a cikin shekarar 2024.












