Gazawar Demarketing: Yadda Sukar Rarara Mai Cike da Kiyayya ga Pantami Ya Rushe
Daga Yushau A. Shuaib
Lokacin da wata waƙar kai Suka da aka dauki nauyi ta sake komawa ga masu daukar nauyin, tana bayyana komai game da masu ɗaukar nauyin — kuma ba ta cutar da wanda aka kai wa sukar ba ko kadan.
Dole ne in bayyana wani abu kafin in ci gaba. A watan Disamba 2018, Jamilu Gwamna — wanda a lokacin shi ne Manajan Darakta na Kamfanin Rarraba Wutar Lantarki na Kano (KEDCO) — da kansa ya amince da cirewa da sake shigar da sandunan wuta domin tallafawa fadada Cibiyar PRNigeria a Kano. Wannan alherin na cibiya ba za a manta da shi ba. Kakakinsa, Ibrahim Shawai, wanda har yau yana kan wannan mukami, abokin aiki ne na dadewa. Na fadi haka ne a fili domin gaskiya game da alaka shi ne ginshikin sharhi mai inganci, kuma abin da zan fada ya shafi takarar siyasa da Gwamna ke ciki yanzu.
Dole ne in bayyana alakar da nake da ita da Isa Ali Pantami ma. Na bi diddigin yadda tattalin arzikin dijital na Najeriya ya bunkasa tun daga lokacin da yake Babban Darakta na NITDA har zuwa lokacin da ya zama Ministan Sadarwa da Tattalin Arzikin Dijital. Wannan bibiya ta sa na kara yada nasarorin da suka cancanta, da kuma kokarin murkushe labarai na karya da ake yi masa. Hakan ma ya kai ga rubuta littafi game da jarrabawarsa da nasarorinsa. Alakata da Pantami ta kasance bisa ga tarihin aikin gwamnati kawai — babu wani abu fiye da haka.
Tsawon shekaru biyu da suka wuce, Pantami ya bayyana fili niyyarsa ta takarar gwamnan Jihar Gombe. Akwai alamun farko cewa Gwamna Muhammadu Inuwa Yahaya bazai tsaya tsaka tsaki ba a zaben fidda gwani na APC. Na tattauna wannan damuwa da kakakin Gwamna, Ismaila Misilli, a lokacin kaddamar da littafan Pantami a Abuja a watan Janairu 2024. Misilli ya ci gaba da tabbatar mani cewa Gwamna zai yi adalci ga dukkan masu neman takara.
Daga baya lokacin da Shawai ya sanar da ni cewa amilu Gwamna ma zai tsaya takara bayan samun tikitin APC, na yi abin da adalci ya tanada: na fada masa fili cewa duk wata sanarwa ko kayan da dan takararsa ya fitar za mu buga a kafafenmu kyauta — kamar yadda muka yi wa Pantami, wanda ya riga ya biya bashin hidimar kasa. Adalci ya bukaci haka.
Wannan makon, daidai da yammacin Alhamis da ya wuce bayan Shawai ya tattauna min wata sanarwa da sabuwar hoton dan takararsa — wadda muka buga nan take — bidiyo ya fara yaduwa cikin sa’o’i 24.
A cikin bidiyon, mawaƙin yabo na APC na Hausa Kahutu Rarara bai soki Pantami kawai ba; ya zarge shi da shan miyagun kwayoyi, ya yi zargin cin hanci, kuma ya yi barazanar kai shi ga hukumomin yaki da cin hanci. Sannan a cikin wannan numfashi guda, ya zuba yabo kan Jamilu Gwamna, dan takar gwamnan APC. Tallafin ba a boye shi ba. An bayyana shi fili.
Read Also:
Amsar ta kasance mai sauri, mai karfi, kuma mai koyarwa. Malaman addini da suka taba sukar Pantami sun fito don kare shi. Malamai da suka taba daukarsa da wani ido sun fitar da sanarwar goyon baya. ’Yan siyasa daga bangarori daban-daban sun nuna tausayi. Masu tasiri a kafafen sada zumunta wadanda ba su da alaka da kowa sun zagi Rarara da kalamai masu kaifi fiye da abin da ya fada wa wanda ya kai harin. Ba tare da ya kashe kobo guda ba ko ya fadi wata magana don kare kansa ba, Pantami ya samu karin mabiya, karin masu tausayi, da karin masu goyon baya cikin sa’o’i 48 fiye da abin da wani taro na yakin neman zabe zai iya bayarwa.
Haren ya haifar da akasin abin da aka yi niyya. Wannan ba daidaituwa ba ne. Misali ne na littafi na demarketing saboda rashin iya aiki — darasi da aka rubuta a fili ga wanda yake son karantawa.
Na taba fadi wannan sau da yawa a wuraren sana’a, kuma dole ne a sake fadi shi da tsari saboda wannan lamari. Akwai bambanci na asali tsakanin publicity, inda hayaniya da trend ke da muhimmanci, da public relations, inda abun ciki da aminci ke da muhimmanci. Yawancin ’yan siyasa da manajan yakin neman zabe suna nuna kamar guda daya ne — suna zaton duk wanda yana da mabiya da yawa ko ya san yadda ake yin hayaniya to zai zama kayan aiki mai amfani a yakin. Wannan kuskure ne mai tsada.
Publicity tana auna isa da yawa.
Public relations tana auna aminci da sakamako.
Mawaƙin yabo da ke da mabiya dubu-dubu na iya haifar da trend bayan trend, amma idan amincinsa ya riga ya lalace, duk trend din da ya haifar zai zo da wari. Jama’a ba sa karbar sako kawai; suna tantance shi ta yadda suka san mai isar da sakon. Lokacin da aka dauka kayan aikin yakin a matsayin wanda ake saya, to duk sako da ya isar ya gurbace.
*Kahutu Rarara* ba mawaki ba ne na irin wadanda ke amfani da dandamali don fafutukar adalci ko lissafi. Shi, bisa ga halayensa, *bakin haya* ne — wanda zai yabi wanda ya biya kuma ya kai hari ga wanda mai ba shi umarni ya nuna. Ya yi wannan aiki ga tsoffin Gwamnonin Kano brahim Shekarau da Rabiu Musa Kwankwaso, da sauransu. A kowane lokaci, wadanda ya zaga a wani lokaci, a wani lokacin ya yabesu lokacin da alheri ya zo gare su. ’Yan Najeriya ba su manta da haka ba. Amincinsa a matsayin mai zaman kansa yana kusan sifili. Shi ya sa babu wata hujja ta kwatanta shi da gunkin kade-kade na duniya Davido bayan fadan da suka yi a watan Yuni 2026 kan matsalar satar mutane a Najeriya.
Duk wani mai dabarar yakin neman zabe da ya dauki Rarara ya yi wannan aiki ko bai yi binciken ra’ayin jama’a ba, ko ya yi shi amma ya watsar da shi. Kowane hali, gazawar sana’ar ta ta’allaka ne ga masu tsara dabarar — ba Rarara ba, wanda kawai ya yi abin da Rarara yake yi.
Yayin da publicity ke neman hankali, public relations tana samun amana. Kuma mafi muni irin demarketing shi ne lokacin da adawa ta dogara ga mai yakin rauni, mai cike da kiyayya, wauta, girman kai, da rashin mutunci. Irin wannan dabarar yawanci tana sake komawa, nan take tana kara tausayi da goyon baya ga abokin hamayya mai mutunci — ba tare da ya kashe ko sisi ba. Wannan shine abin da muke gani a cikin harin wakar Rarara ga Pantami.
Yushau A. Shuaib shi ne marubucin littafin _“Pantami: Trials & Triumphs of a Digital Economy Maestro.”_ Email: [email protected]
