Ebola: Gwamnatin Tarayya ta Ƙaddamar da Matakan Gaggawa, ta Tabbatar da Ƙarfin Daƙile Cutar
Gwamnatin Tarayya ta kunna hanyoyin gaggawa na magance cutar Ebola da aka shigo da ita Najeriya, tana tabbatar wa ‘yan ƙasa cewa hukumomin lafiyar jama’a suna ƙarfafa sa ido, bin diddigin masu cutar da kuma matakan killacewa don hana sake yaɗuwar cutar.
Wannan tabbacin ya biyo bayan wani taron gaggawa na Kwamitin Shugaban Kasa kan Shirye-shiryen Ebola, Shirye-shiryen Cututtukan Kwayar cuta da kuma Barazanar Lafiyar Jama’a da ke Faruwa a Fadar Shugaban Kasa ranar Laraba.
Da yake magana da manema labarai bayan taron, shugaban kwamitin aiki kuma Shugaban Ma’aikatan Shugaban Kasa, Femi Gbajabiamila, ya ce kwamitin yana aiki a bayan fage tun lokacin da aka kaddamar da shi a watan Yuni don karfafa shirin kasar na yaki da cutar Ebola da sauran barazanar lafiyar jama’a da ke tasowa.
Ya danganta gano lamarin da aka gano a matsayin ma’aunin bayanai ga tsarin sa ido da ka’idoji da Ma’aikatar Lafiya, rundunar aiki da hukumomin da abin ya shafa suka kafa.
Gbajabiamila ya ce Najeriya ta samu kimanin jiragen sama 44,000 da suka shiga da kuma fita daga kasar tun lokacin da aka fara shirin yaki da cutar Ebola a watan Yuni, yana mai jaddada muhimmancin ci gaba da taka tsantsan a fannonin sufurin jiragen sama da na kiwon lafiyar jama’a.
Ya bayyana cewa fasinjan da ya kamu da cutar bai nuna wata alama ba tun farko, wanda aka ruwaito ya fara bayyana kwanaki hudu bayan da matar ta isa Abuja. A cewarsa, an kafa hanyoyin gano cutar da kuma hanyoyin magance ta, wadanda suka bai wa hukumomi damar gano cutar.
Mataimakin shugaban ya tabbatar wa ‘yan Najeriya cewa gwamnati za ta ƙarfafa ka’idojin da ake da su tare da aiwatar da matakan kiwon lafiyar jama’a sosai yayin da martanin ke ci gaba.
Ya kuma yi kira da a hada kai da jama’a, yana mai jaddada muhimmancin gina aminci ga al’umma da kuma guje wa firgici yayin da ake tabbatar da bin umarnin lafiya na hukuma.
“Kwamitin aiki yana kan gaba. NCDC tana kan gaba; kowa yana kan gaba,” in ji shi, yana kira ga ‘yan Najeriya da su goyi bayan kokarin gwamnati na dakile cutar.
Ministan Lafiya da Jin Dadin Jama’a, Farfesa Muhammad Ali Pate, ya kuma tabbatar wa ‘yan ƙasa cewa Najeriya tana da ƙwarewar da ake buƙata ta fannin kiwon lafiyar jama’a da kuma ƙarfin hukumomi don mayar da martani ga barkewar cutar.
Read Also:
Ya ce hukumomin kiwon lafiya na tarayya suna aiki tare da gwamnatocin jihohi, masu samar da kiwon lafiya masu zaman kansu, hukumomin shige da fice da na jiragen sama, da sauran cibiyoyi masu dacewa don ƙarfafa sa ido da kuma daidaita ayyukan gaggawa.
Pate ya bayyana cewa ana ci gaba da bin diddigin wadanda suka kamu da cutar kuma ana killace mutanen da aka gano suna da alaka da wadanda suka kamu da cutar bisa ga matakan da aka dauka na mayar da martani.
Ya ƙara da cewa Gwamnatin Tarayya, tare da haɗin gwiwar Hukumar Lafiya ta Duniya (WHO), Cibiyar Kula da Cututtuka ta Afirka (CDC) da Cibiyar Kula da Cututtuka ta Najeriya (NCDC), sun kunna tsarin kula da abubuwan da suka faru a duk faɗin yankunan da suka dace don mayar da martani.
A cewar ministan, an kuma kunna cibiyoyin kiwon lafiya da kuma hanyoyin bayar da agajin gaggawa don tallafawa kokarin dakile cutar da kuma hana ci gaba da yaduwa.
Ya ce yawancin jihohi suna da shirye-shiryen mayar da martani kuma gwamnati tana tattara albarkatun da ake da su don ƙarfafa shirye-shirye da ƙarfin mayar da martani.
Pate ya yi kira ga ‘yan Najeriya da su bi umarnin kiwon lafiyar jama’a kuma su guji yada labaran karya ko rahotannin da ba a tabbatar da su ba wadanda za su iya haifar da fargabar da ba dole ba.
Ya bayyana kwarin gwiwarsa ga kwararrun likitocin kasar, yana mai ambaton gogewarsu wajen dakile barkewar cutar Ebola a shekarar 2014 da kuma tallafawa kokarin da ake yi na magance ta a wasu kasashe.
Taron gaggawa ya tattaro jami’ai daga fannin lafiya, shige da fice, sufurin jiragen sama da sauran fannoni masu dacewa, tare da wakilan kungiyoyin lafiya na duniya.
Wadanda suka halarci taron sun hada da Babban Kwamandan Shige da Fice, Kemi Nandap; Babban Darakta na Hukumar Filayen Jiragen Sama ta Tarayya ta Najeriya, Bunmi Kuku; wakilin WHO Pavel Ursu; da kuma Dr. Aliko Ahmed, Wakilin Yankin Musamman na CDC na Afirka ga Darakta Janar.
Sauran mahalarta taron sun haɗa da Sakataren ƙungiyar aiki, Oyinade Nathan-Marsh; Babban Jami’in Kula da Lafiyar Jama’a Niniola Williams; Sakataren Hukumar Lafiya da Muhalli ta FCT, Dakta Dolapo Fasawe; da kuma Shugabar Kwamitin Ba da Shawara kan Lafiya na Cibiyar Kiwon Lafiya ta Fadar Shugaban Ƙasa, Dakta Victoria Ogala.
Ministan Masana’antu, Ciniki da Zuba Jari, Jumoke Oduwole; Kwamishinan Lafiya na Jihar Legas, Farfesa Akin Abayomi; da Daraktan Ayyuka, Lasisi da Ka’idojin Horarwa a Hukumar Kula da Jiragen Sama ta Najeriya, Kyaftin Donald Spiff, sun halarci taron ta hanyar intanet.
Gwamnatin Tarayya ta sake nanata kudirinta na daidaita martanin da ake bayarwa a kasa, sannan ta yi kira ga ‘yan kasa da su dogara da ingantattun bayanai daga hukumomin kiwon lafiyar jama’a yayin da ake ci gaba da kokarin dakile cutar da aka shigo da ita daga kasashen waje.












