Hukumar NCDC Ta Tabbatar da Zazzabin Dengue a Sokoto, Zamfara
Cibiyar Kula da Cututtuka da Rigakafi ta Najeriya (NCDC) ta tabbatar da zazzabin dengue a jihohin Sokoto da Zamfara da kuma chikungunya a Sokoto, tana gargadin ‘yan Najeriya da kada su yi zaton cewa kowace zazzabi maleriya ce, yayin da kasar ke shirin fuskantar karuwar cututtuka masu yaduwa a lokacin kakar wasa.
Hukumar NCDC ta kuma bayyana cewa majinyacin da aka tabbatar yana dauke da cutar Ebola a kasar har yanzu yana dauke da cutar kuma ana kwantar da shi a asibiti a Switzerland, yayin da ake sa ido kan mutane 62 da aka tabbatar sun kamu da cutar.
Wannan ci gaban ya zo ne yayin da Najeriya ke gab da fuskantar lokacin rani, lokacin da ke da alaƙa da karuwar haɗarin kamuwa da cutar sankarau da kuma kamuwa da cutar zazzabin Lassa a lokacin, wanda hakan ya haifar da kira da a ƙara sa ido kan cututtuka, gano su da wuri da kuma shirye-shirye.
Hukumar ta yi kira ga ‘yan Najeriya da su kasance masu taka tsantsan game da cututtuka masu yaduwa da dama, tana mai gargadin kada a yi zaton cewa kowace zazzabi zazzabi ce, domin ta bayyana cewa kasar ba ta sami wani karin mutum da ya kamu da cutar Ebola ba makonni uku bayan tabbatar da kamuwa da cutar da aka shigo da ita daga kasashen waje wanda kwayar cutar Bundibugyo ta haifar.
Darakta Janar na NCDC, Dr Jide Idris, ya bayyana hakan a cikin wani sabuntawa/shawarwari kan tsaron lafiyar kasa jiya, wanda ke cika kwanaki 21 tun bayan da Najeriya ta tabbatar da bullar cutar Ebola a cikin kasar a ranar 20 ga Oktoba, 2026.
Idris ya ce hukumar ta tura Tawagar Masu Ba da Agajin Gaggawa ta Ƙasa, ciki har da masu binciken ƙwayoyin cuta daga Cibiyar Bincike ta Arbovirus ta Ƙasa, Enugu, don tallafawa jihohin da abin ya shafa ta hanyar gano waɗanda suka kamu da cutar, binciken dakin gwaje-gwaje, shirye-shiryen asibiti, hulɗar al’umma da kuma shawo kan sauro.
Ya tabbatar da cewa ƙungiyoyin suna aiki tare da hukumomin jihar don magance gibin da aka gano yayin binciken filin da kuma sa ido kan yanayin cutar da ke ci gaba.
Read Also:
- Dalilin Da Ya Sa Afuwar Da Shugaba Tinubu Ya Yi Wa Wadanda Ake Zargi Da Harin Ayarin Motocinsa Ta Cancanci Yabo Na Umar Farouk Bala
- Rundunar Sojojin Ruwa Ta Kwace Man Fetur na ₦15.79m da Ake Zargin An Sace, ta Mika Buhunan Shinkafa 316 ga Hukumar Kwastam
- DSS ta Roƙi Kotun Ɗaukaka Ƙara ta Tabbatar da Hukuncin Tarar N100m a Kan SERAP Bisa Ɓata Suna
Shugaban NCDC ya bayyana cewa cutar dengue da chikungunya na iya bayyana tare da alamu kamar zazzabi, ciwon kai, ciwon jiki da ciwon gaɓɓai, wanda hakan ya sa ya zama mahimmanci ga ‘yan Najeriya su nemi kimantawa ta likita maimakon a yi wa kowace zazzaɓi magani kai tsaye a matsayin zazzabin cizon sauro.
Chikungunya kamuwa ce ta kwayar cuta da sauro ke yadawa wanda kwayar cutar chikungunya (CHIKV) ke yadawa, wadda ke dauke da zazzabi, ciwon gabobi mai tsanani da sauran alamu masu kama da mura, yayin da kwayar cutar dengue ke haddasa cutar dengue kuma tana dauke da zazzabi mai tsanani, ciwon kai mai tsanani, ciwon tsoka da gaɓɓai, tashin zuciya da kurajen fata, tare da manyan lamuran da ka iya haifar da matsaloli masu barazana ga rayuwa.
Ya yi gargadin cewa cutar dengue na iya zama barazana ga rayuwa idan ba a lura da alamun gargaɗi ba, kuma ya shawarci mutanen da ke fama da zazzabi mai ɗorewa, musamman idan aka haɗu da kuraje, amai ko ciwon gaɓoɓi mai tsanani, da su nemi kulawar likita.
Daraktan ya bayar da sanarwar game da cutar Ebola ta hannun Daraktan Lafiyar Jama’a na hukumar, Dr Odianosan Ehiakhamen, a yayin wani taron yanar gizo na Cibiyar Binciken Lafiya ta Najeriya (NIMR) mai taken ‘Kare Najeriya Tare: Taron Yaki da Ebola na NIMR’.
Ehiakhamen ya ce da alama nauyin kwayar cutar majiyyacin yana raguwa, kamar yadda ƙimar hawan keke (Ct) ta nuna, kodayake sakamakon gwajin ya kasance tabbatacce. Ya ƙara da cewa matar majiyyacin ba ta da cutar kuma ana kula da ita daban.
Ya ƙara da cewa, an sallami mutane shida da aka yi mu’amala da su daga killacewa, yayin da hukumar ke shirin yin alƙawarin sanar da ƙarshen barkewar cutar a ranar 7 ga Disamba, muddin ba a sami wani sabon lamari da ya taso ba kuma an cika dukkan buƙatun sa ido.
Jami’in NCDC ya amince da jinkirin da aka samu wajen gano cutar, yana mai cewa an fara yi wa majiyyacin magani saboda zazzabin cizon sauro da sauran cututtukan zazzaɓi.
Ya gano gano wuri, wayar da kan ma’aikatan kiwon lafiya, samuwar wuraren killacewa da kuma daidaitawa tsakanin hukumomin tarayya da na jiha a matsayin yankunan da ke buƙatar ci gaba.
A halin yanzu, Farfesa Lolade Wright, farfesa a fannin likitancin al’umma a Kwalejin Likitanci ta Jami’ar Jihar Legas (LASUCOM) da Asibitin Koyarwa na Jami’ar Legas (LUTH), ya yi gargadin cewa Najeriya na fuskantar barazanar kamuwa da cutar ba tare da ware wani tallafi ba don rigakafin kamuwa da cuta da kuma shawo kan ta (IPC).
Wright ya yi kira da a samar da layukan kasafin kuɗi na IPC a matakin tarayya da jiha, maimakon ci gaba da dogaro da tallafin gaggawa a lokacin barkewar cutar.












