Shugaba Tinubu ya Fusata, ya Umarci Bincike Kan Mutuwar Mahakan Ma’adinai a Hannun NSCDC

Shugaba Tinubu ya Fusata, ya Umarci Bincike Kan Mutuwar Mahakan Ma’adinai a Hannun NSCDC

Shugaban kasa Bola Ahmed Tinubu ya ba da umarnin gudanar da cikakken bincike kan mutuwar wadanda ake zargi da haƙar ma’adinai ba bisa ƙa’ida ba da hukumar tsaron farar hula ta Najeriya ta tsare bayan ayyukan da ta gudanar a Minna, jihar Neja.

Shugaban ya bayar da umarnin ne a ranar Juma’a, inda ya nuna damuwa kan mace-macen da aka ruwaito, sannan ya dage cewa kada wani dan Najeriya ya mutu a hannun gwamnati sakamakon sakaci, cin zarafi, rashin tausayi ko kuma rashin yin aiki yadda ya kamata.

Umarnin ya biyo bayan mutuwar wadanda ake zargi da haƙar ma’adinai ba bisa ƙa’ida ba da aka kama yayin ayyukan tabbatar da doka a kewayen Laftanar Janar Mohammed Inuwa Wushishi Estate da ke Minna.

Tinubu ya ce wannan lamari babban abu ne da ke buƙatar bincike da kuma ɗaukar mataki cikin gaggawa, yana mai jaddada cewa dole ne a gudanar da yakin neman zaben gwamnati game da hakar ma’adinai ba bisa ƙa’ida ba da sauran ayyukan laifuka bisa doka da kuma cikakken girmamawa ga haƙƙoƙi da mutuncin mutanen da ke tsare.

“Yayin da Gwamnatin Tarayya za ta ci gaba da yaki da hakar ma’adinai ba bisa ka’ida ba da sauran ayyukan laifuka a fadin kasar, dole ne a gudanar da ayyukan tilasta bin doka da oda tare da cikakken girmamawa ga mutunci da haƙƙoƙin kowane mutum da ke hannun ‘yan sanda,” in ji Shugaban kasar.

Ya jaddada cewa zargin da ake yi wa masu hakar ma’adinai ba bisa ka’ida ba bai hana wadanda aka tsare samun ‘yancin rayuwa da kuma mu’amala da su ta mutuntaka ba.

Tinubu ya ce, “Gaskiyar cewa ana zargin waɗannan mutane da haƙar ma’adinai ba bisa ƙa’ida ba, ba ta kowace hanya ba ce ta kawar da ‘yancinsu na rayuwa, mutunci da kuma mu’amala ta ɗan adam yayin da suke hannun gwamnati.”

Shugaban ya umarci a kama duk wani jami’i da aka samu, bisa ga shaida, da ya bayar da gudummawa ga mace-macen ta hanyar aikata ba bisa ka’ida ba, cin zarafi ko sakaci, sannan a gurfanar da shi bisa ga doka.

Ya kuma umurci hukumomin da abin ya shafa da su tabbatar da cewa binciken ya kasance cikakke, bayyananne kuma ba tare da wata matsala ba.

A cewar Shugaban, binciken ya kamata ya gano yanayin da aka kama mutanen, yanayin da fursunonin suka kasance a lokacin da aka tsare su, yanayin da aka tsare su a karkashinsa, adadin mutanen da aka tsare a wurin, kulawar lafiya da aka ba su da kuma abubuwan da suka haifar da mutuwarsu.

Tinubu ya ƙara fayyace cewa dakatar da jami’an da ke da hannu a lamarin ba zai maye gurbin yanke hukunci kan laifin da ake zarginsu da aikatawa ba inda shaidu suka bukaci a gurfanar da su a gaban kuliya.

“Dakatar da jami’ai mataki ne na gudanarwa kawai kuma ba dole ba ne ya maye gurbin yanke hukunci mai kyau na alhakin laifi inda shaidar ta cancanci a gurfanar da ita a gaban kuliya,” in ji shi.

Ya umurci Ma’aikatar Harkokin Cikin Gida da shugabannin NSCDC da su yi aiki tare da dukkan hukumomin bincike da suka dace, sannan su tabbatar da cewa babu wani jami’i da ya tsoma baki a cikin aikin ko kuma ya yi yunkurin kawo cikas ga kokarin gano yanayin da ya shafi mace-macen.

Shugaban ya mika ta’aziyyarsa ga iyalan mamatan tare da yin kira da a kwantar da hankali tsakanin iyalai da al’ummomin da abin ya shafa.

Ya tabbatar musu da cewa Gwamnatin Tarayya za ta bi gaskiya ta kuma ɗauki matakin da ya dace bisa ga shaidu masu inganci.

“Bai kamata mu taɓa barin bin wani nau’in haramtacciyar hanya ya haifar da wata ba. Dole ne gwamnati ta aiwatar da doka da ƙarfi, amma dole ne ta kuma bi doka. Tsarkakakkiyar rayuwar ɗan adam ba za a iya yin sulhu ba,” in ji Tinubu.

Bayo Onanuga, Mai Ba da Shawara na Musamman ga Shugaban Kasa kan Labarai da Dabaru ne ya sanya wa wannan sanarwa hannu, kuma an sanya wa ranar 18 ga Satumba, 2026.