Bayan Shekaru 22, Tinubu ya Sanya Dokar Fansho Mafi Karanci ta ₦52,500
Shekaru ashirin da biyu bayan an fara rubuta shi a matsayin doka, a ranar Talata Shugaba Bola Tinubu ya fara aiki da Garantin Mafi Karancin Fansho, inda ya kafa tsarin biyan ₦52,500 ga masu ritaya 173,209 a kowane wata a karkashin Tsarin Fansho na Tallafi.
Shugaban ya kuma kaddamar da Tsarin Kula da Lafiyar Fansho ga Masu Ritaya, wanda aka fi sani da PenCare, don samar da muhimman ayyukan kiwon lafiya kyauta ga masu ritaya masu karamin karfi.
Tinubu, wanda Shugaban Majalisar Dattawa Godswill Akpabio ya wakilta, ya sanar da shirye-shiryen a lokacin bikin shirye-shiryen tsaron fansho na Shugaban Kasa a dakin taro na Fadar Shugaban Kasa da ke Abuja.
Da yake bayyana cewa mafi ƙarancin garantin fansho yana aiki, ya ce, “Da ikon da aka ba ni a matsayina na Shugaban ƙasa, Babban Kwamandan Rundunar Sojin Najeriya, ina sanar da cewa an fara Tsarin Garanti Mafi ƙarancin Fansho.”
Shugaban ya bayyana cewa garantin, wanda aka fara tanadawa a ƙarƙashin Dokar Gyaran Fansho ta 2004 kuma aka riƙe shi a cikin dokar 2014, ya ci gaba da kasancewa ba a aiwatar da shi ba duk da gwamnatocin da suka biyo baya.
“Daga yau, akwai wani abu da ya rage wa wanda ya yi ritaya na Najeriya. Ba za a taɓa barin duk wanda ya bayar da gudummawa a ƙarƙashin Tsarin Fansho na Gudummawa ya faɗi ƙasa ba,” in ji shi.
Tinubu ya bukaci gwamnatocin da za su yi aiki nan gaba da su ci gaba da tabbatar da wannan garantin, yana mai cewa, “Ku ɗaga shi. Amma kada ku taɓa cire batun.”
Dangane da harkokin kiwon lafiya, ya ce shirin PenCare zai kare masu ritaya marasa galihu daga kuɗaɗen magani da za su iya rage musu tanadin fansho.
“PenCare yana ba wa waɗanda suka yi ritaya masu ƙarancin kuɗi damar samun kulawar lafiya mai mahimmanci ba tare da kuɗi ba,” in ji shi, yana mai ƙara da cewa waɗanda suka ci gajiyar za su fara karɓar katunan samun damar kula da lafiya a cikin watanni masu zuwa.
Shugaban ya kuma bayyana cewa gwamnatinsa ta bayar da lamunin ₦758bn don magance bashin fansho da ya daɗe yana bin gwamnati, sannan ta amince da ₦32,000 na gyara duk wata ga masu fansho na tarayya da abin ya shafa.
Ya ce jihohi sun kashe sama da Naira tiriliyan 1 wajen biyan basussukan fansho, inda suka danganta karin karfinsu na kudi da wani bangare na cire tallafin.
Da yake ambaton wani rahoto na Bankin Duniya, Tinubu ya ce kudaden shigar jihohi sun karu da kusan kashi 93 cikin 100 a zahiri tsakanin 2023 da 2025, yayin da kason kasafin kudin da suka ware wa ayyukan manyan kamfanoni ya karu daga kashi 46 zuwa 61 cikin 100.
Read Also:
- Kashifu Inuwa: Jagorantar Kamfen Na Dimokuraɗiyya Na “Tinubu Must Stay” Mai Inganci Na Abdulkadir Ibrahim
- Tsakanin Ƙuri’u Da Haihuwa: Lokacin Da Lambobi Suka Zama Ƙarfin Ƙasa Da Ba A Yi Amfani Da Shi Ba Na Haroon Aremu Abiodun, ANIPR
- WPRF: Tinubu Ya Amince Da Kafa Jami’ar Hulɗa Da Jama’a Da Jagoranci
Ya kuma bayyana cewa shirye-shiryen bashi da gwamnati ke tallafawa sun bude sama da ₦bn biliyan 64 ga masu karbar bashi 174,000, yayin da sama da ‘yan Najeriya 350,000 suka sami kusan ₦bn biliyan na bashin masu amfani.
A jawabinta na bude taron, Darakta Janar na Hukumar Fansho ta Kasa, Omolola Oloworaran, ta sanar da cewa an kayyade mafi karancin fanshon da aka tabbatar a matsayin ₦52,500 a kowane wata.
“Mafi ƙarancin fansho a Tarayyar Najeriya shine naira 52,500 a kowane wata,” in ji ta.
A cewarta, mutane 173,209 da suka yi ritaya sun cancanci samun garantin, wanda ya kunshi kashi 34 cikin 100 na ma’aikatan gwamnatin tarayya, kashi 12 cikin 100 na aikin gwamnati da kuma kashi 54 cikin 100 na kamfanoni masu zaman kansu.
Ta bayyana cewa an tabbatar da adadin a zahiri kuma za a yi nazari akai-akai.
“Ba a cire adadi daga sama ba. An tabbatar da shi ta hanyar wani actuary, kuma ana iya sake duba shi,” in ji Oloworaran.
Ta bayyana cewa sama da ₦bn biliyan 400 ne ake da su a Asusun Kare Fansho don samar da kudin garantin, yayin da sama da kashi 65 cikin 100 na masu ritaya na kamfanoni masu zaman kansu ke samun kudin shiga kasa da sabon matakin da aka kayyade.
Shugaban PenCom ya kuma bayyana cewa jihohi sun gaji sama da ₦tn 2 a cikin basussukan fansho, wanda aka biya ₦tn 1.07.
Dangane da harkokin kiwon lafiya, ta ce masana’antar fansho ta samar da fiye da ₦7bn don PenCare bayan ta biya kuɗin fansho da ya shafi kusan mutane 30,000 da suka yi ritaya.
Oloworaran ya kuma sanar da shirin fadada tsarin fansho ga ma’aikata marasa tsari, ciki har da ‘yan kasuwa, masu sana’o’i da manoma.
Ta bayyana cewa masana’antar fansho ta yi alkawarin zuba jarin kayayyakin more rayuwa na dala miliyan 750, tare da sa ran karin dala miliyan 50 daga abokan huldar ci gaba da kuma fara amfani da su a rabin farko na shekarar 2027.
A cikin jawabinsa, Shugaban Kwamitin Fansho na Majalisar Wakilai, Hussaini Jallo, ya bayyana shirye-shiryen a matsayin muhimman matakai don magance bukatun kiwon lafiya na masu ritaya da rashin tsaron kudin shiga.
Ya yi alƙawarin goyon bayan Majalisar Dokoki ta Ƙasa don ƙarfafa tsarin fansho, bin ƙa’idodi da faɗaɗa tsarin inshora, musamman ga ma’aikatan da ba na gwamnati ba.
Shi ma da yake magana, Shugaban Heirs Holdings, Tony Elumelu, ya yaba da shirye-shiryen, yana mai bayyana su a matsayin jarin da aka zuba a cikin jin dadin ‘yan Najeriya da suka kammala ayyukansu.
“Waɗannan ba wai kawai gyare-gyaren fansho ba ne. Zuba jari ne a cikin mutuncin ɗan adam,” in ji shi.
Elumelu ta yi alƙawarin tallafawa kamfanoni masu zaman kansu don haɗin gwiwa da nufin ƙarfafa tsaron ritaya da haɗa kan kuɗi.












