Farfesoshi Adamu da Pate: Manyan Gwarzayen Ilimin Sadarwa Masu Taimako Daga Yushau A. Shuaib

Farfesoshi Adamu da Pate: Manyan Gwarzayen Ilimin Sadarwa Masu Taimako

Daga Yushau A. Shuaib

A rana ta uku na Makon Hulɗa da Jama’a na Najeriya (NPRW) a Kaduna, cikin tsakiyar tarurruka masu zafi kan sadarwa, shugabanci, da ci gaban ƙasa, na samu wani saƙo da ya ɗan karkatar da hankalina daga muhawarori kan manufofi zuwa tunani na kai.

Shugaban Sashen Nazarin Bayanai da Kafofin Watsa Labarai a Jami’ar Bayero da ke Kano (BUK), Farfesa Nura Ibrahim, ya tuntuɓe ni, yana gayyata na ba da gudunmawar wata makala a cikin wata mujalla ta ilimi da za a wallafa domin karrama Farfesa Abdalla Uba Adamu, Farfesa a fannin Ilimin Kimiyya da Nazarin Sadarwa da Al’adu.

Farfesa Adamu, tsohon Mataimakin Shugaban Jami’ar Buɗaɗiya ta Najeriya (NOUN), malami ne na musamman wanda ke fallasa matasan masana da masu sadarwa ga dandamali na ƙasa da ƙasa, yana raya kwarin gwiwarsu, son sanin ilimi, da ci gaban sana’arsu. An shirya zai yi ritaya daga jami’ar a ranar 25 ga Afrilu, 2026.

Buƙatar ta buƙaci fiye da amsa da “eh” kawai; ta nemi tunani. Kusan ba tare da sanin kaina ba, tunanina ya fara yawo cikin abubuwan da suka gabata — na irin gagarumin tasirin Farfesa Adamu wajen faɗaɗa samun damar NOUN, musamman a Arewacin Najeriya; na tarurrukan da muka yi tare inda, a matsayin babban mai jawabi, ya warware sarkakiyar Ilimin Wucin Gadi da Aikin Jarida na Zamani cikin ƙwarewa; da kuma ziyarar da ya ke kawo mana ofis ba tare da sanarwa ba, inda yake lura a hankali yadda muke tuntuɓar masu koyon aiki da kuma horar da matasan masu sadarwa. Shugabancinsa a kodayaushe ya kasance na ɗan’adam — mai natsuwa, mai tunani, kuma mai matuƙar lura da mutane.

Amma kafin ma in iya amsawa, wani ya taɓa kafadata ya karkatar da hankalina yayin da wani sabon labari ya zo — wannan karon, kai tsaye. Shugaban Hukumar Gudanarwa na Image Merchants Promotion Limited (IMPR), Dakta Sule Yau Sule, ya sanar da ni cewa zai yanke zamansa a NPRW don zuwa Abuja domin halartar ƙaddamar da littafi da aka yi don karrama Farfesa Umaru Pate, Farfesa a fannin Kafofin Watsa Labarai da Al’umma kuma tsohon Mataimakin Shugaban Jami’ar Tarayya, Kashere (FUK).

Na riga na samu gayyatar tun farko amma kusan na manta da ita cikin cunkoson shirye-shiryena, wanda ya haɗa da shirin tafiya Kano don wani shirin haɓaka ƙwarewa a Cibiyar PRNigeria. Duk da haka wani abu game da wannan lokacin ya ji kamar darasi. Farfesa Pate wani ƙwararren malami ne mai tausayi — wanda ba wai kawai yana tallafa wa ɗalibai yayin da suke karatu ba, har ma yana buɗe musu ƙofofin aiki da ci gaba. ’Yan jarida da masu sadarwa da yawa da ke aiki sun amfana daga ƙoƙarinsa na samo musu tallafi, agaji, da guraben karatu, sau da yawa ba tare da sun san shi ne ya shirya ba.

Ganin muhimmancin lokacin, na canza shirye-shirye na kuma na koma Abuja don girmama malamin. Abin da ya jira ni ba ƙaddamar da littafi ba ne kawai, sai dai wani taro da ya nuna zurfin ilimi da mutuncin al’ummar ilimi da tunani na Najeriya.

Taron ya haɗa Mataimakan Shugabannin Jami’o’i, ’yan siyasa, masana, ’yan jarida, sarakunan gargajiya, da ɗalibai a cikin abin da za a iya bayyana a matsayin wata taruwa da ba kasafai ake samu ba ta haziƙai da masu tasiri. Wataƙila, shi ne karo na farko da na halarci ƙaddamar da littafi inda kusan duk masu ba da gudunmawa a babban tebur ke da mukamin farfesa ko digirin digirgir — ba wai kawai laƙabin girmamawa na “Dr. ko dakta” ba.

Littafin, mai taken “Umaru Pate: Gwarzo na Shugabanci Mai Hangar Nesa, Canjin Ilimi da Sauyi Mai Tasiri,” Farfesa William Olu Adelumo ne ya shirya shi, wanda shi ne Shugaban Majalisar Gudanarwa ta FUK, shi kansa tsohon Mataimakin Shugaban Jami’o’i uku. Da shafuka 182 a cikin babi goma sha ɗaya, littafin ya zana cikakken hoto na shugabancin Pate daga 2021 zuwa 2026.

Bitar littafin, da Farfesa Muhammad Umar-Buratai ya gabatar, ta kasance mai nazari da tunani, tana bin diddigin falsafar shugabancin Pate zuwa ga ɗorewar ɗabi’un al’adun Fulani — haƙuri, ladabi, tawali’u, jarumta, da hikima. Tunatarwa ce cewa shugabanci, a zahiri, sau da yawa nuni ne na muhallin da aka taso.

Taron kansa Sanata Danjuma Goje ya jagoranta, yayin da Sanata Orji Uzor Kalu ya kasance Babban Mai Buɗewa — ’yan siyasa biyu waɗanda kasancewarsu da wakilcinsu ya jaddada haɗin kai tsakanin ilimi da shugabanci.

Duk da haka, fiye da jawabi da yabo, abin da ya fi kama ainihin taron shi ne wani shirin bidiyo mai taken “Sanya FUK a Kan Gindin Ci Gaba.”

A cikin ’yan mintuna kaɗan, fim ɗin ya yi abin da shafuffukan rahotanni sukan sha wahala wajen cimmawa — ya ba da labarin sauyi cikin bayyane da shaida. Daga sabbin ɗakunan kwanan ɗalibai maza da mata zuwa dakunan karatu na zamani, hanyoyi, dakunan gwaje-gwaje, da gine-ginen gudanarwa, shirin ya nuna wata jami’a da ke tafiya. Ya haskaka kafa gidan rediyon harabar makaranta da ke watsa shirye-shirye a cikin harsuna da dama, faɗaɗa hasken rana da ababen more rayuwa na intanet, sayen motoci da gidajen baƙi — har ma a wajen harabar makarantar. Wataƙila abin da ya fi daukar hankali shi ne ƙoƙarin kafa Kwalejin Likitanci — wani aiki mai burin da ke buƙatar ba hangen nesa kawai ba, har ma da jajircewar neman tallafi.

Abin da ya sa waɗannan nasarorin suka fi ban mamaki shi ne cewa an same su ta hanyar kasafin kuɗi da tallafi na musamman da Farfesa Pate ya samo da kansa — kamar yadda ya jawo tallafin ƙasa da ƙasa don sauya Sashen Sadarwa na BUK gaba ɗaya. Shirin bidiyon ya ƙare da hotunan miƙa mulki cikin lumana a watan Fabrairun 2026, miƙa mulkin da mutane da yawa suka bayyana a matsayin abin koyi ga jami’o’in Najeriya.

Sanata Goje, wanda ya bayyana kansa a matsayin mai ba da goyon baya ga jami’ar a kodayaushe, ya ba da labarin yadda Farfesa Pate ya rika tuntuɓarsa akai-akai don neman muhimman ababen more rayuwa da ake buƙata don tantancewa, ciki har da motoci na agajin gaggawa da kayan sufuri. Ya kuma yaba da miƙa mulki cikin sauƙi a jami’ar. A cikin wani tsari da ake yawan samun tashin hankali wajen maye gurbin mataimakan shugabannin jami’o’i, miƙa mulkin cikin lumana da gaskiya a watan Fabrairun 2026 ya fice a matsayin abin koyi na balaga a hukumance.

Da yake waiwaye kan wa’adinsa, Farfesa Pate ya yi magana da tawali’u na musamman, yana danganta nasarorin da ya samu ga ƙoƙarin gama gari da falalar Allah. Shawararsa ga shugabanni na gaba ta kasance mai sauƙi amma mai zurfi: shugabanci dole ne ya ginu kan tawali’u, godiya, gaskiya, da amana.

Abin da ya fi bani mamaki shi ne farkon rashin amincewarsa a buga littafin don girmama shi. Ya ba da shawarar a jinkirta, yana mai cewa akwai manyan malamai da suka cancanci irin wannan girmamawa. Amma kamar yadda ya tuna da murmushi, Farfesa Adelumo ya nace. Kuma ya yi daidai.

Yayin da nake tunani kan tafiyar daga Kaduna zuwa Abuja, wani tsari ya bayyana. Ko da yake na rasa taron na Kano, masu ba da horo a shirin haɓaka ƙwarewa — ciki har da mawallafa Jaafar Jaafar na Daily Nigeria da Abdullateef Jos na Solacebase, da kuma Kakakin ’Yan Sandan Kano CSP Abdullahi Kiyawa da Dahiru Lawal, ƙwararren mai binciken gaskiya da PRNigeria — duk ɗalibai ne, ko waɗanda Farfesa Adamu da Pate suka horar, ko kuma waɗanda suka amfana daga gare su.

Saboda haka wannan yabo ba kawai game da girmama mutane ba ne; game da adana darussa ne, ƙarfafa ɗabi’u, da kuma gane cewa shugabanci na gaskiya ba matsayi ba ne ake aunawa da shi, sai dai tasiri.

_Yushau A. Shuaib shi ne marubucin “Award Winning Crisis Communication Strategies” kuma ana iya samunsa ta [email protected]